305/2011/EU

Yapı Malzemeleri Yönetmeliği (CPR)


Bu Yönetmeliğin amacı, yapı malzemelerinin temel karakteristikleri ile ilgili performans beyanlarının ve malzemelere CE işaretinin iliştirilmesinin kurallarını oluşturarak yapı malzemelerinin piyasaya arz edilmesi ve piyasada bulundurulması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Amaç

Bu Yönetmeliğin amacı, yapı malzemelerinin temel karakteristikleri ile ilgili performans beyanlarının ve malzemelere CE işaretinin iliştirilmesinin kurallarını oluşturarak yapı malzemelerinin piyasaya arz edilmesi ve piyasada bulundurulması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

Bu Yönetmelik; yapı işlerine ilişkin olarak Ek-1’de belirtilen temel gerekler açısından yapı malzemelerine uygulanacak kuralları, performans beyanını, CE işaretlemesini, iktisadi işletmelerin yükümlülüklerini, uyumlaştırılmış teknik şartnamelere ilişkin  kuralları,  onaylanmış kuruluşların  ve teknik değerlendirme kuruluşlarının görevlendirilmesini, denetlenmesi ve değerlendirilmesini, bildirim merciini, onaylanmış kuruluşlar ile ilgili düzenlemeleri, piyasa gözetimi ve denetimine dair usul ve esasları kapsar

Yapı işleri için temel gerekler ve yapı malzemelerinin temel karakteristikleri

(1) Yapı işleri Ek-1’de belirtilen temel gereklere uygun hazırlanır.

(2) Yapı malzemelerinin yapı işlerinin temel gerekleriyle bağlantılı olan temel karakteristikleri, uyumlaştırılmış teknik şartnamelerde belirtilir.

(3) Uyumlaştırılmış standartlarda tanımlanan kullanım amaçları ile ilgili olarak, belirli ürün aileleri için, ürün piyasaya arz edildiğinde imalâtçı tarafından performansı beyan edilecek temel karakteristikler ve eşik değerlerin Komisyonca belirlenmesi halinde, Bakanlık bunları duyurur ve uygulanmasını sağlar.

Performans beyanı

(1) Yapı malzemesi uyumlaştırılmış bir standart kapsamındaysa veya hakkında hazırlanmış bir Avrupa Teknik Değerlendirmesi varsa, imalâtçı bu malzemeyi piyasaya arz ederken performans beyanı düzenler.

(2) Yapı malzemesi uyumlaştırılmış bir standart kapsamındaysa veya hakkında hazırlanmış bir Avrupa Teknik Değerlendirmesi varsa, 7 nci maddede belirtilen istisnalar dışında, uyumlaştırılmış teknik şartnamesinde tanımlanan temel karakteristiklerle ilgili performansa ilişkin bilgiler, sadece performans beyanında yer alıyorsa ve beyana dâhil edilmişse verilir.

(3) İmalâtçı, imal ettiği yapı malzemesinin beyan edilen performansa uygun olduğuna ilişkin sorumluluğu, performans beyanı düzenleyerek üstlenir. Aksi yönde bilgi ve belgeler bulunmadığı müddetçe, imalâtçı tarafından düzenlenen performans beyanının doğru ve güvenilir olduğu kabul edilir.

Performans beyanının düzenlenmesine ilişkin istisnalar

(1) Yapı malzemelerinin kullanım amacına göre temel karakteristiklerinin beyan edilmesini gerekli kılan Avrupa Birliği veya ulusal hükümlerin mevcut olmaması hâlinde ve 6 ncı maddenin birinci fıkrasına istisna olarak, imalâtçı, uyumlaştırılmış bir standart kapsamındaki bir yapı malzemesini piyasaya arz ederken;

a) Yapı malzemesi, belirli bir yapı işine has ve münferit olarak veya seri üretime tabi olmadan sipariş üzerine üretilerek, ürünün yapı işlerinde güvenli olarak monte edilmesinden sorumlu olan imalâtçı tarafından ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde belirlenmiş yapı sorumlularının mesuliyeti altında belirli bir yapı işi için monte edildiğinde,

b) Yapı malzemesi, yürürlükteki mevzuata uygun olarak, yapı sorumlularının mesuliyeti altında ilgili yapı işlerinde kullanılmak üzere şantiye mahallinde imal edildiğinde,

c) Yapı malzemesi, 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında tespit ve tescil edilen ve söz konusu Kanuna uygun olarak kültürel mirasın korunmasına uygun biçimde ve belirli bir çevrenin parçası olarak veya özel mimarî ve tarihî değeri sebebiyle resmî olarak korunan yapı işlerinin yenilenmesi için endüstriyel olmayan süreçte imal edildiğinde,performans beyanı düzenlemeyebilir.

Performans beyanının içeriği

(1) Performans beyanı, yapı malzemelerinin uyumlaştırılmış teknik şartnameye uygun olarak, temel karakteristikleri ile ilgili performansını ifade eder.

(2) Performans beyanı;

a) Performans beyanının düzenlendiği ürün tipine ilişkin referansı,

b) Yapı malzemesinin performans değişmezliğinin değerlendirilmesi ve doğrulanmasına ilişkin Ek-5’te belirtilen sistem veya sistemleri,

c) Her bir temel karakteristiğin değerlendirilmesi için kullanılmış olan uyumlaştırılmış standardın veya Avrupa Teknik Değerlendirmesinin referans numarası ve yayım tarihini,

ç) Özel teknik belgenin kullanılması hâlinde, bu belgenin referans numarasını ve imalatçının ürününün uyduğunu beyan ettiği gerekleri,

d) Yapı malzemesinin tâbi olduğu yürürlükteki uyumlaştırılmış teknik şartnameye göre belirtilen kullanım amacını veya amaçlarını,

e) Beyan edilen kullanım amacı veya amaçlarına karşılık gelen uyumlaştırılmış teknik şartnamede yer alan temel karakteristiklerin listesini,

f) Yapı malzemesinin beyan edilen kullanım amacı veya amaçlarına ilişkin en az bir temel karakteristiğinin performansı,

g) Yapı malzemesinin 5 inci maddenin üçüncü fıkrasına göre belirlenmiş temel karakteristiklerine ilişkin olarak, gerekiyorsa hesaplamaya dayalı, seviye veya sınıf veyahut bir tanım olarak performansını,

ğ) İmalatçı tarafından ürünün piyasada bulundurulması hedeflenen ülkenin o ürünün kullanım amacı veya amaçları ile ilgili mevcut mevzuatı da dikkate alınarak, yapı malzemesinin kullanım amacına veya amaçlarına ilişkin temel karakteristiklerinin performansını,

h) Listelenmiş temel karakteristikler arasından beyan edilmemiş performans için NPD (No Performance Determined – Performans Belirlenmemiştir) harflerini,

ı) Bir yapı malzemesi ile ilgili Avrupa Teknik Değerlendirmesi düzenlenmiş ise, yapı malzemesinin ilgili Avrupa Teknik Değerlendirmesinde yer alan temel karakteristiklerine ilişkin sınıflar veya seviyeler ya da bir tanımda ifade edilen performansını,içerir.

(3) Performans beyanı, Ek-3’teki formata göre düzenlenir.

(4) Performans  beyanı ile birlikte, 26/12/2008  tarihli ve 27092 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan

Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmeliğe göre tehlikeli olarak sınıflandırılan madde ve müstahzarlara ilişkin olarak, 26/12/2008 tarihli ve 27092 mükerrer sayılı Resmî

Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelere ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağı-tılması Hakkında Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen bilgiler de sunulur.

(5) CE işareti taşıyan ve beraberinde 30/12/2006 tarihli ve L396 sayılı Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanan Kimyasalların Kaydı, Değerlendirmesi, İzni ve Kısıtlaması Hakkında Regülasyon (1907/2006/EC)’un 31 inci ve 33 üncü maddeleri uyarınca talep edilen bilgilerle birlikte Performans Beyanı olan yapı malzemelerinin, beyan edilmişperformansların Türkiye’deki kullanımı için gereklilikleri karşılaması kaydıyla, Türkiye’de piyasaya arzına ve kullanı-mına izin verilir. Bu durumda dördüncü fıkra uygulanmaz.

Performans beyanının temini

(1) Piyasada bulunan her yapı malzemesinin performans beyanının elektronik veya yazılı olarak bir kopyası bulunur. Ancak, tek parti halindeki aynı malzemenin bir kullanıcıya tedarik edilmesi hâlinde, o parti malzeme ile birlikte tek bir nüshalık performans beyanı elektronik veya yazılı olarak verilebilir.

(2) Talep etmesi hâlinde, performans beyanının yazılı bir kopyası son kullanıcıya da verilir.

(3) Bakanlık, Komisyon tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde web sitesi aracılığı ile performans beyanının kopyasına erişilebilmesinin usul ve esaslarını duyurur ve uygulanmasını sağlar. Performans beyanı, 13 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre kadar bulundurulur.

(4) Performans beyanı Türkçe düzenlenir.

İmalâtçının yükümlülükleri

(1) İmalâtçı 6 ncı ve 8 inci maddelere göre performans beyanı düzenler ve 10 uncu ve 11 inci maddelere uygun olarak CE işaretini iliştirir. İmalâtçı, performans değişmezliğinin değerlendirilmesi ve doğrulanmasısisteminin gerektirdiği bütün unsurları içeren teknik dosyayı performans beyanının dayanağı olarak düzenler.

(2) İmalatçı teknik dosyayı ve performans beyanını, yapı malzemesinin piyasaya arz edildiği tarihten itibaren on yıl süreyle muhafaza eder. Bu sürenin Komisyonca değiştirilmesi halinde Bakanlık bu hususu duyurur ve uygulanmasınısağlar.

(3) İmalâtçı, ürünün beyan edilen performansının seri üretiminde değişmemesi için gerekli tedbirleri alır. İmalatçı, ürün tipindeki ve ilgili uyumlaştırılmış teknik şartnamelerdeki değişiklikleri dikkate alır. İmalâtçı, yapı malzemesinin beyan edilen performansının değişmezliğini, güvenilirliğini ve doğruluğunu sağlamak üzere, piyasada bulunan veya piyasaya arz edilen yapı malzemelerinin numune testlerini yapar, toplatılan ve uygun olmayan ürünlere ilişkin şikâyetleri inceler ve gerekiyorsa kayıt altına alıp, dağıtıcıları bu tür denetimler hakkında bilgilendirir.

(4) İmalâtçı, ürettiği yapı malzemesine ait tip, parti veya seri numarası veyahut ürünün tanımlanmasını sağlayan diğer herhangi bir bilginin malzemenin üzerinde taşımasını, ürünün boyutunun veya yapısının buna uygun olmamasıdurumunda, gerekli bilgilerin yapı malzemesinin ambalajında veya beraberindeki dokümanlarda bulunmasını sağlar.

(5) İmalâtçı, ürünün üzerindeki veya bunun mümkün olmaması durumunda ambalajındaki veya beraberindeki dokümanda ismini, tescilli ticarî unvanını veya tescilli ticarî markasını ve iletişim bilgilerini belirtir. İmalâtçı ile irtibat sağlamak üzere tek bir adres belirtilir.

(6) Bir yapı malzemesini piyasada bulunduran imalatçı, ürünün Türkçe güvenlik ve kullanım talimatını ürün ile birlikte bulundurur.

(7) İmalâtçı; piyasaya arz ettiği yapı malzemesinin beyan edilen performansa veya Yönetmeliğe uygun olmadı-ğını değerlendirmesi veya buna ilişkin bir gerekçenin olması hâlinde, yapı malzemesinin uygunluğunu sağlamaya veya gerektiğinde ürünün piyasadan toplatılmasının veya geri çekilmesinin teminine ilişkin tüm düzeltici tedbirleri derhal alır.

İmalatçı buna ilâve olarak, ürünün herhangi bir risk taşıması hâlinde, ürünün uygunsuzluğuna ve şayet alınmışsa uygunsuzluk ile ilgili düzeltici tedbirlere ilişkin detaylı bilgileri, Bakanlığa ve ürünü piyasada bulundurduğu Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki yetkili kuruluşlara derhal iletir.

(8) İmalâtçı, Bakanlığın veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki yetkili kuruluşların gerekçeli talebi üzerine, yapı malzemesinin beyan edilen performansa veya bu Yönetmeliğe uygun olduğunu gösteren her türlü bilgi ve belgeyi Türkçe olarak Bakanlığa veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerin yetkili kuruluşlarının anlayabileceği dilde talep eden yetkili kuruluşlara iletmek ve malzemenin taşıdığı riskleri ortadan kaldırmak için gereken her türlü faaliyeti Bakanlık ile işbirliği içerisinde yürütür.

Yetkili temsilci

(1) İmalâtçı, adına belirli görevleri yerine getirmek üzere yazılı olarak görevlendirme yapmak ve görevleri yetki belgesinde belirtilmek suretiyle bir yetkili temsilci atayabilir. Ancak, teknik dosyanın düzenlenmesi tamamen imalatçının görevi olup, bununla ilgili hususlar yetki belgesinde yer alamaz.

(2) Yetkili temsilci yetki belgesinde belirtilen görevleri yerine getirir. Yetki belgesinde, yetkili temsilcinin görevlerine ilişkin olarak;

a) Performans beyanının ve teknik dosyanın, talep edildiğinde Bakanlığa sunmak üzere 13 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre boyunca muhafaza edilmesine,

b) Bakanlığın veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki yetkili kuruluşların gerekçeli talebi üzerine, yapı malzemesinin beyan edilen performansa veya bu Yönetmelik kapsamındaki diğer gereklere uygun olduğunu gösteren gerekli her türlü bilgi ve belgenin Bakanlığa ve talep eden Avrupa Birliği üyesi ülkelerin yetkili kuruluşlarına iletilmesine,

c) Bakanlığın gerekçeli talebi üzerine, yetki belgesi kapsamındaki yapı malzemelerinin oluşturduğu riskleri ortadan kaldırmak için gereken her türlü faaliyetin Bakanlık ile işbirliği içerisinde yürütülmesine,ilişkin hususları asgari olarak yer alır.

İthalâtçının yükümlülükleri

(1) İthalâtçı, sadece bu Yönetmelikteki hükümlere uygun olan yapı malzemesini piyasaya arz edebilir.

(2) İthalâtçı, yapı malzemesini piyasaya arz etmeden önce, performans değişmezliğinin değerlendirilmesinin ve doğrulanmasının imalâtçı tarafından yapılmış olduğunu garanti etmek zorundadır. İthalâtçı, 13 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen teknik dosyanın ve 6 ncı madde ile 8 inci maddeye uygun olan performans beyanının imalâtçı tarafından  düzenlenmesini  sağlar. İthalâtçı,  gerektiğinde, malzemenin  CE işareti taşımasını,  malzeme  ile beraber istenen belgeleri ve imalâtçının 13 üncü maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında belirtilen gereklere uymasını da sağlamak zorundadır. İthalâtçının bir yapı malzemesinin beyan edilen performansa veya bu Yönetmelik kapsamındaki diğer gereklere uygun olmadığını değerlendirmesi veya bu yönde bir kanaate varmak için gerekçesi olması hâlinde, ithalâtçı yapımalzemesini beraberindeki performans beyanına uyana kadar ve bu Yönetmelik kapsamındaki diğer gereklerle uyumlu oluncaya veya performans beyanı düzeltilinceye kadar piyasa arz edemez. Ayrıca ithalâtçı, yapı malzemesinin bir risk taşıması hâlinde, imalâtçıyı ve Bakanlığı konu hakkında bilgilendirir.

(3) İthalâtçı, ürünün üzerindeki veya bunun mümkün olmaması hâlinde ambalajındaki veya beraberindeki dokümanda ismini, tescilli ticarî unvanını veya tescilli ticarî markasını ve iletişim bilgilerini belirtir.

(4) ) Bir yapı malzemesini piyasada bulunduran ithalatçı, ürünün Türkçe güvenlik ve kullanım talimatını ürün ile birlikte bulundurur.

(5) İthalâtçı, sorumluluğu altındaki yapı malzemesinin depolama veya nakliyat şartlarının, yapı malzemesinin performans beyanına  veya bu  Yönetmelik kapsamındaki  diğer gerekler ile uyumunu tehlikeye atmaması için  gerekli tedbirleri alır.

(6) İthalâtçı, yapı malzemesinin beyan edilen performansının değişmezliğini, güvenilirliğini ve doğruluğunu sağ-lamak amacıyla, piyasada bulunan veya piyasaya arz edilen yapı malzemelerinin numune testlerini gerçekleştirir; toplatılan ve uygun olmayan ürünlere ilişkin şikâyetleri değerlendirir ve gerekiyorsa kayıt altına alıp, dağıtıcıları söz konusu düzeltici faaliyetler hakkında bilgilendirir.

(7) İthalâtçı; piyasaya arz ettiği yapı malzemesinin beyan edilen performansa veya bu Yönetmeliğe uygun olmadığını değerlendirmesi veya buna ilişkin bir gerekçenin olması hâlinde, yapı malzemesinin uygunluğunu sağlamaya veya gerektiğinde ürünün piyasadan toplatılmasını veya geri çekilmesinin teminine ilişkin tüm düzeltici tedbirleri derhal alır.

İthalâtçı buna ilâve olarak, ürünün herhangi bir risk taşıması hâlinde, ürünün uygunsuzluğuna ve şayet alınmışsa uygunsuzluk ile ilgili düzeltici tedbirlere ilişkin detaylı bilgileri, Bakanlığa ve ürünü piyasada bulundurduğu Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki yetkili kuruluşlara derhal iletir.

(8) İthalâtçı, performans beyanının bir suretini ve teknik dosyayı, 13 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen süre boyunca muhafaza eder ve talep edildiğinde Bakanlığa sunar.

(9) İthalâtçı Bakanlığın veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki yetkili kuruluşların gerekçeli talebi üzerine, yapımalzemesinin beyan edilen performansa veya bu Yönetmelik kapsamındaki diğer gereklere uygun olduğunu gösteren her türlü bilgi ve belgeyi Türkçe olarak Bakanlığa veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerin yetkili kuruluşlarının anlayabileceği dilde talep eden yetkili kuruluşlara iletir ve malzemenin taşıdığı riskleri ortadan kaldırmak için gereken her türlü faaliyeti

Bakanlık ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerin yetkili kuruluşları ile işbirliği içerisinde yürütür.

Dağıtıcının yükümlülükleri

(1) Dağıtıcı, yapı malzemesini piyasada bulundururken bu Yönetmelikteki hükümlere uyar.

(2) Dağıtıcı, yapı malzemesini piyasada bulundurmadan önce, gerektiği hallerde, ürünün CE işareti taşımasını, bu Yönetmelik kapsamındaki gerekli belgelerin ürüne eşlik etmesini, güvenlik ve kullanım talimatlarının Türkçe olarak bulunmasını temin eder. Dağıtıcı ilâveten, imalâtçı ve ithalâtçıların 13 üncü maddenin dördüncü ve beşinci fıkralarında ve 15 inci maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen gereklerin tümüne uyduğunu garanti eder. Dağıtıcının, yapı malzemesinin, beyan edilen performansa veya bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olmadığını değerlendirmesi veya buna ilişkin bir gerekçenin olması hâlinde, yapı malzemesini, performans beyanına uygun ve bu Yönetmelik kapsamındaki diğer gereklerle uyumlu oluncaya veya performans beyanı düzeltilinceye kadar piyasada bulunduramaz. Ayrıca, dağıtıcı, yapı malzemesinin risk teşkil etmesi hâlinde, imalâtçıyı veya ithalatçıyı ve Bakanlığı konu hakkında derhal bilgilendirir.

(3) Dağıtıcı, sorumluluğu altındaki yapı malzemesinin depolama veya nakliyat şartlarının, yapı malzemesinin performans beyanına  veya bu  Yönetmelik kapsamındaki  diğer gerekler ile uyumunu tehlikeye atmaması için  gerekli tedbirleri alır.

(4) Dağıtıcı; piyasaya arz ettiği yapı malzemesinin beyan edilen performansa veya bu Yönetmelik kapsamındaki diğer gereklere uygun olmadığını değerlendirmesi veya buna ilişkin bir gerekçenin olması hâlinde, yapı malzemesinin uygunluğunu sağlamaya veya gerektiğinde ürünün piyasadan toplatılmasının veya geri çekilmesinin teminine ilişkin tüm düzeltici tedbirleri derhal alır. Dağıtıcı buna ilâve olarak, ürünün herhangi bir risk teşkil etmesi hâlinde, ürünün uygunsuzluğuna ve şayet alınmışsa uygunsuzluk ile ilgili düzeltici tedbirlere ilişkin detaylı bilgileri Bakanlığa ve ürünü piyasada bulundurduğu Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki yetkili kuruluşlara derhal iletir.

(5) Dağıtıcı, Bakanlığın veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki yetkili kuruluşların gerekçeli talebi üzerine, yapımalzemesinin beyan edilen performansa veya bu Yönetmelik kapsamındaki diğer gereklere uygun olduğunu gösteren her türlü bilgi ve belgeyi Türkçe olarak Bakanlığa veya üye ülkelerin yetkili kuruluşlarının anlayabileceği dilde talep eden yetkili kuruluşlara iletir ve piyasada bulundurduğu yapı malzemelerinin oluşturduğu riskleri ortadan kaldırmak için gereken her türlü faaliyeti Bakanlık ve Avrupa Birliği üyesi ülkelerdeki yetkili kuruluşları ile işbirliği içerisinde yürütür.

Yapı İşleri İçin Temel Gerekler

Yapı işleri, bir bütün olarak ve bu işlerin ayrı bölümleri içerisinde özellikle işin yaşam döngüsü boyunca insanların sağlığını ve güvenliğini göz önüne alarak kullanım amacına uygun olmalıdır. Yapı işleri, ekonomik açıdan makul bir kullanım süresi için, düzenli bakım yapılma koşulu ile yapı işlerinin temel gereklerini karşılamalıdır.

(1) Mekanik dayanım ve stabilite

Yapı işleri, yapım ve kullanım sırasında maruz kalacakları yüklerden dolayı aşağıdaki durumlara yol açmayacak şekilde tasarlanıp, yapılmalıdır.

a) Yapılan işin tamamı veya bir kısmı göçmemelidir.

b) Kabul edilemeyecek boyutta büyük deformasyonlar oluşmamalıdır.

c) Taşıyıcı sistemde önemli boyutta deformasyon oluşması sonucunda yapı işinin diğer kısımlarında veya teçhizat ya da tesis edilen ekipmanlarda hasar meydana gelmemelidir.

ç) Sebebini oluşturan olayın boyutlarına oranla çok büyük hasarlar meydana gelmemelidir.

(2) Yangın durumunda emniyet

Yapı işleri yangın çıkması durumunda aşağıdakileri sağlayacak şekilde tasarlanmalı ve inşa edilmelidir:

a) İnşa edilen yapının yük taşıma kapasitesi, öngörülmüş olan belirli bir süre boyunca azalmamalıdır.

b) Yapı işleri içinde yangın ve dumanın oluşması ve yayılması sınırlı olmalıdır.

c) Yangının etraftaki yapı işlerine yayılması sınırlı olmalıdır.

ç) Yapı sakinlerinin binayı emniyetli bir şekilde terk edebilmesi veya başka yollarla kurtarılabilmesi sağlanmalıdır.

d) Kurtarma ekiplerinin emniyeti göz önüne alınmalıdır.

(3) Hijyen, sağlık ve çevre

Yapı işleri, özellikle aşağıda belirtilen nedenlerden dolayı, yaşam döngüsü boyunca yapımı sırasında çalışan işçilerin, ikamet eden sakinlerin veya çevresindekilerin hijyen veya sağlığını ve güvenliğini tehdit etmeyecek ve tüm yaşam

döngüsü ve sonrasında yapımı, kullanımı, yıkımı süresince iklime ve çevre kalitesine önemli derecede etkisi olmayacak şekilde aşağıdaki gibi tasarlanmalı ve yapılmalıdır:

a) Zehirli gaz salımı olmamalıdır.

b) İç ortama veya dış havaya tehlikeli parçacık, uçucu organik bileşikler (VOC), sera gazları ve tehlikeli madde salınımı olmamalıdır.

c) Tehlikeli radyasyon yayılmamalıdır.

ç) Yer altı sularına, deniz sularına, yeryüzü sularına ve toprağa tehlikeli maddeler sızmamalıdır.

d) İçme sularına tehlikeli maddeler veya içme suyu üzerinde başka olumsuz etkisi olan maddeler sızmamalıdır.

e) Atık su boşaltmada ve baca gazlarının salınımı ya da katı veya sıvı atıkların bertarafında hata olmamalıdır.

f) Yapı işlerinin bazı kısımlarında veya iç mahallerin yüzeylerinde rutubet oluşmamalıdır.

(4) Kullanımda erişilebilirlik ve güvenlik

Yapı işleri, kullanma veya çalışma sırasında kayma, düşme, çarpma, yanma, elektrik çarpması ve patlama sonucu yaralanma ve hırsızlık gibi kabul edilebilir düzeyde olmayan kaza ve hasar risklerine meydan vermeyecek şekilde tasarlanıp, yapılmalıdır. Özellikle yapı işleri engelliler için erişilebilir olacak şekilde ve engelli bireylerin kullanımını göz önüne alınarak tasarlanmalı ve yapılmalıdır.

(5) Gürültüye karşı koruma

Yapı işleri, gürültünün binada bulunanların ve çevresindeki insanların sağlığını tehdit etmeyecek, onların yeterli koşullarda uyuma, dinlenme ve çalışmalarına izin verecek şekilde tasarlanıp, yapılmalıdır.

(6) Enerjiden tasarruf ve ısı muhafazası

Yapı işleri ve bu işlerde kullanılan ısıtma, soğutma, aydınlatma ve havalandırma tesisatları, yerel iklim koşulları ve ikamet şartları dikkate alınarak daha az enerji kullanımı gerektirecek şekilde tasarlanıp, yapılmalıdır. Ayrıca yapı işlerinin yapımı ve sökümü sırasında mümkün olduğunca az enerji kullanılmak suretiyle enerji verimliliği sağlanmalıdır.

(7) Doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı

Yapı işleri, doğal kaynakların kullanımının sürdürülebilirliği ve aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak tasarlanmalı, yapılmalı ve yıkılmalıdır:

a) Yapı işlerinin malzemeleri ve bölümleri yıkımdan sonra yeniden kullanılabilir veya geri dönüştürülebilir olmalıdır.

b) Yapı işleri dayanıklı olmalıdır.

c) Yapı işlerinde çevreye uyumlu ham madde ve ikincil maddeler kullanılmalıdır.

Performansın Değişmezliğinin Değerlendirilmesi ve Doğrulanması Sistemleri

Sistem 1+:

Yapı malzemesine ilişkin temel karakteristiklerin performansının beyanı imalâtçı tarafından aşağıdaki unsurlara dayandırılır;

(a) İmalâtçı aşağıda ifade edilenleri yerine getirir:

(i) Fabrika üretim kontrolü,

(ii) Önceden hazırlanmış test planına göre fabrikada alınan numunelerin ilave testleri.

(b) Ürün belgelendirmesi yapan onaylanmış kuruluş aşağıda ifade edilenleri temel alarak malzemeye ilişkin performans değişmezlik belgesini verir:

(i) Malzemenin tip testine (numune alma dâhil), tip hesaplamalara, tablo halinde verilen değerlere veya açıklayıcı

belgelere dayanarak malzeme tipinin tespiti,

(ii) Fabrika üretim kontrolünün ve üretim tesisinin başlangıç denetimi,

(iii) Fabrika üretim kontrolünün sürekli gözetimi, ölçümü ve değerlendirilmesi,

(iv) Malzemelerin piyasaya arzından önce alınmış numunelerinin denetlenmesi.

Sistem 1:

Yapı malzemesine ilişkin temel karakteristiklerin performansının beyanı imalâtçı tarafından aşağıdaki unsurlara dayandırılır;

(a) İmalâtçı aşağıda ifade edilenleri yerine getirir:

(i) Fabrika üretim kontrolü,

(ii) Önceden hazırlanmış test planına göre fabrikada alınan numunelerin ilave testleri.

b) Ürün belgelendirmesi yapan onaylanmış kuruluş aşağıda ifade edilenleri temel alarak malzemeye ilişkin performans değişmezlik belgesini verir:

(i) Malzemenin tip testine (numune alma dâhil), tip hesaplamalara, tablo halinde verilen değerlere veya açıklayıcı belgelere dayanarak malzeme tipinin tespiti,

(ii) Fabrika üretim kontrolünün ve üretim tesisinin başlangıç denetimi,

(iii) Fabrika üretim kontrolünün sürekli gözetimi, ölçümü ve değerlendirilmesi.

Sistem 2+:

Yapı malzemesine ilişkin temel karakteristiklerin performansının beyanı imalâtçı tarafından aşağıdaki unsurlara dayandırılır;

(a) İmalâtçı aşağıda ifade edilenleri yerine getirir:

(i) Malzemenin tip testine (numune alma dâhil), tip hesaplamalara, tablo halinde verilen değerlere veya açıklayıcı belgelere dayanarak malzeme tipinin tespiti,

(ii) Fabrika üretim kontrolü,

(iii) Önceden hazırlanmış test planına göre fabrikada alınan numunelerin ilave testleri.

(b) Fabrika üretim kontrolü belgelendirmesi yapan onaylanmış kuruluş aşağıda ifade edilenleri temel alarak fabrika üretim kontrolü uygunluk belgesini verir:

(i) Fabrika üretim kontrolünün ve üretim tesisinin başlangıç denetimi,

(ii) Fabrika üretim kontrolünün sürekli gözetimi, ölçümü ve değerlendirilmesi.

Sistem 3:

Yapı malzemesine ilişkin temel karakteristiklerin performansının beyanı imalâtçı tarafından aşağıdaki unsurlara dayandırılır;

(a) İmalâtçı fabrika üretim kontrolü yapar.

(b) Onaylanmış laboratuar malzemenin tip testine (imalatçı tarafından alınmış numuneye dayanarak), tip hesaplamalara, tablo halinde verilen değerlere veya açıklayıcı belgelere dayanarak malzeme tipinin tespitini yapar.

Sistem 4:

Yapı malzemesine ilişkin temel karakteristiklerin performansının beyanı imalâtçı tarafından aşağıdaki unsurlara dayandırılır;

(a) İmalâtçı aşağıda ifade edilenleri yerine getirir:

(i)  Malzemenin  tip  testine,  tip hesaplamalara, tablo halinde  verilen  değerlere veya açıklayıcı belgelere  dayanarak malzeme tipinin tespiti,

(ii) Fabrika üretim kontrolü.

(b) Onaylanmış kuruluşun görevi yoktur.